Bảo vệ tài khoản khi chơi game xóc đĩa

Tôi có một người bạn mất sạch số dư chỉ sau một cuộc gọi ngắn, người gọi xưng là bộ phận hỗ trợ và giọng nói rất lễ phép. Chuyện đó khiến tôi rà lại toàn bộ cách mình giữ tài khoản xóc đĩa online, từ mật khẩu cho đến chiếc điện thoại. Những gì tôi đang làm được gom theo từng chỗ hở hay bị kẻ gian lợi dụng.

Phần lớn tài khoản mất vì chủ tự trao chìa khoá

Theo những vụ tôi biết trong giới chơi game xóc đĩa, tài khoản hiếm khi bị phá bằng kỹ thuật cao siêu; phần lớn mất vì chính chủ tài khoản đưa mật khẩu hoặc mã xác thực cho người lạ trong lúc vội, lúc sợ hay lúc ham quà.

Điều đó vừa đáng lo vừa đáng mừng. Đáng lo vì kẻ gian đánh vào tâm lý chứ không đánh vào máy, nên người cẩn thận đến mấy cũng có lúc sơ hở. Đáng mừng vì chỉ cần giữ vài thói quen đều đặn, một người chơi bình thường đã chặn được gần hết các kiểu lừa phổ biến.

Mật khẩu riêng, dài và không cất ở chỗ dễ thấy

Mật khẩu cho tài khoản chơi phải là thứ không dùng lại ở bất kỳ đâu khác, đủ dài và không dính tới thông tin cá nhân như tên, ngày sinh hay số điện thoại.

Tôi để trình quản lý mật khẩu tự sinh một chuỗi ngẫu nhiên thật dài, rồi chỉ cần nhớ đúng một mật khẩu chính để mở trình quản lý đó. Cách này giải quyết luôn chuyện dùng lại: mỗi tài khoản một chuỗi, lộ chỗ này không kéo theo chỗ khác.

Ngoài ra, tôi tránh ba chỗ cất mật khẩu rất hay gặp: ảnh chụp màn hình nằm trong thư viện ảnh, tin nhắn tự gửi cho chính mình và mẩu giấy nhét sau ốp lưng điện thoại. Cả ba đều có chung một điểm yếu là mất máy thì mất luôn mọi thứ.

Tương tự, hộp thư dùng để khôi phục tài khoản chơi được tôi giữ kỹ không kém, vì ai chiếm được hộp thư là có thể bấm "quên mật khẩu" rồi đặt lại tất cả. Hộp thư ấy có mật khẩu riêng, có xác thực hai lớp và không dùng để đăng ký những trang lặt vặt trên mạng, nơi danh sách tài khoản rất hay bị rò rỉ.

Mã xác thực là thứ không đọc cho bất kỳ ai

Mã xác thực gửi về điện thoại chỉ để chính bạn gõ vào màn hình đăng nhập hay màn hình xác nhận giao dịch, tuyệt đối không đọc, không chụp, không chuyển tiếp cho ai, kể cả người xưng là nhân viên.

Tôi bật xác thực hai lớp ở mọi nơi cho phép, và nếu được chọn, tôi ưu tiên ứng dụng tạo mã ngay trên máy hơn là nhận mã qua tin nhắn. Nhân viên thật không bao giờ cần biết mã của bạn, vì hệ thống của họ đã có sẵn mọi thứ cần thiết để xử lý.

Thêm nữa, kẻ gian rất thích tạo cảm giác gấp gáp: tài khoản sắp bị khoá, phần quà sắp hết hạn, lệnh rút sắp bị huỷ. Hễ thấy mình bị giục, tôi coi đó là tín hiệu phải chậm lại, tắt cuộc gọi rồi tự vào kênh hỗ trợ chính thức bằng con đường quen thuộc để hỏi cho rõ.

Chiếc điện thoại là ổ khoá thứ hai

Điện thoại nhận mã xác thực chính là ổ khoá thứ hai của tài khoản, nên ai cầm được nó lúc đang mở khoá thì gần như cầm được cả tài khoản.

Tôi đặt khoá màn hình bằng vân tay hoặc mã số, cho màn hình tự tắt sau thời gian ngắn và ẩn nội dung tin nhắn trên màn hình khoá, để mã xác thực không hiện ra cho người đứng cạnh đọc được. Bên cạnh đó, tôi chỉ tải ứng dụng từ chợ ứng dụng mặc định của máy, không bao giờ cài tệp được gửi qua tin nhắn kèm lời mời kiểu "bản mới, nhiều ưu đãi".

Một chi tiết ít người để ý: nếu điện thoại đột ngột mất sóng hoàn toàn trong khi người xung quanh vẫn gọi được bình thường, tôi liên hệ nhà mạng ngay. Kẻ gian có thể đã tìm cách chiếm số điện thoại để nhận mã thay mình, và mỗi phút chậm trễ đều có giá.

Đường vào và đường rút đều phải của chính mình

Tôi chỉ vào tài khoản bằng một đường duy nhất đã lưu sẵn từ trước, và chỉ rút tiền về tài khoản ngân hàng đứng tên mình.

Về đường vào, tôi không bấm đường dẫn trong tin nhắn, bình luận hay quảng cáo, kể cả khi chúng hứa tặng thưởng. Trang giả thường giống bản thật tới từng nút bấm, chỉ lệch vài ký tự rất khó thấy trên màn hình nhỏ. Khi phải chơi xóc đĩa trực tuyến lúc đang ở ngoài, tôi bật mạng di động riêng thay vì bắt những điểm phát wifi công cộng không rõ ai quản lý.

Về đường rút, tôi không cho ai mượn tài khoản để "rút hộ", cũng không nhờ người khác đứng tên nhận tiền. Chuyện tưởng nhỏ này rất dễ dẫn tới tranh chấp, thậm chí kéo mình vào những giao dịch không rõ nguồn gốc mà sau này khó giải thích.

Nghi bị lộ thì làm gì trước tiên

Ngay khi nghi tài khoản bị lộ, tôi đổi mật khẩu trên một chiếc máy mình tin là chưa nhiễm gì, đăng xuất mọi phiên đăng nhập khác rồi báo cho bên hỗ trợ bằng đường liên lạc đã công bố. Thứ tự đầy đủ tôi làm như sau:

1. Đổi mật khẩu tài khoản chơi, đổi luôn mật khẩu email gắn với nó.
2. Thoát khỏi mọi thiết bị đang đăng nhập nếu nơi chơi có tính năng này.
3. Kiểm tra email và số điện thoại khôi phục xem đã bị ai đổi chưa.
4. Mở lịch sử giao dịch, chụp lại những dòng lạ để làm bằng chứng.
5. Báo ngân hàng nếu tài khoản hay thẻ liên kết có dấu hiệu bị dùng.

Giữ tài khoản an toàn mới là một nửa chuyện; nửa còn lại là chỉ chơi khi đã đủ 18 tuổi, với số tiền và khoảng thời gian tự định từ đầu.

Bảo mật không phải việc làm một lần rồi quên. Mỗi tháng tôi dành vài phút xem lại các thiết bị đang đăng nhập và đổi mật khẩu nếu thấy gì lạ, giống như kiểm tra lại cửa nẻo trước khi đi ngủ.